ആഗോളഭൂപടത്തിൽ അഹിംസയെന്ന മൂന്നക്ഷരംകൊണ്ട് ചരിത്രം തീർത്ത ഒരു മഹാത്മാവിന്റെ ജന്മദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ, ഓരോ ഇന്ത്യക്കാരന്റെയും നെഞ്ചിൽ തെളിയുന്നത് ഒരു ചെറിയ വടിയും ഖാദിമുണ്ടും ധരിച്ച ആ ലളിതവ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ദീപ്തമായ രൂപമാണ്. ഗാന്ധിജി നടന്നുനീങ്ങിയ ആ പാതകൾ ഇന്ന് എത്രമാത്രം മാറിമറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്ന് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, ഉള്ളിൽ നിശ്ശബ്ദമായൊരു തേങ്ങൽ അവശേഷിക്കുന്നു.
അന്ന് ഗാന്ധിജി ജീവിച്ചിരുന്ന ഇന്ത്യയും ലോകവും വിഭജനത്തിന്റെയും ചൂഷണത്തിന്റെയും അടിമത്തത്തിന്റെയും കറുത്ത ഇരുട്ടിലായിരുന്നു. തോക്കിന്റെയും പീരങ്കിയുടെയും ആയുധബലത്തിന് മുന്നിൽ ഭയന്നുവിറച്ച ലോകത്തിന് മുന്നിലേക്ക്, ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരിയോടെയും ‘സത്യാഗ്രഹം’ എന്ന ആയുധത്തോടെയുമാണ് അദ്ദേഹം കടന്നുവന്നത്. അന്നത്തെ ഇന്ത്യ ഗാന്ധിജിയെ കേവലം ഒരു നേതാവായിട്ടല്ല കണ്ടത്; മറിച്ച്, തങ്ങളുടെ ആത്മാവിന്റെ ശബ്ദമായാണ് കണ്ടത്. ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും വേലിക്കെട്ടുകൾക്കപ്പുറം കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ ആ വിളിക്ക് പിന്നിൽ അണിനിരന്നു. ഗാന്ധിജിയുടെ സാന്നിധ്യം തന്നെ സ്നേഹത്തിന്റെയും ധാർമ്മികതയുടെയും വലിയൊരു കോട്ടയായിരുന്നു.
എന്നാൽ, ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയും ലോകവും എങ്ങോട്ടാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്? സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും ഭൗതിക പുരോഗതിയുടെയും കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും, മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ സ്നേഹവും സഹിഷ്ണുതയും വറ്റിവരണ്ടുപോകുന്നില്ലേ എന്ന് നാം സ്വയം ചോദിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. അസഹിഷ്ണുതയും യുദ്ധങ്ങളും വിദ്വേഷവും അതിവേഗം പടർന്നുപിടിക്കുന്ന ഒരു ലോകത്താണ് നാം ജീവിക്കുന്നത്. അന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരെയായിരുന്നു പോരാട്ടമെങ്കിൽ, ഇന്ന് മനുഷ്യൻ സ്വന്തം സഹജീവികളോടും പ്രകൃതിയോടും നടത്തുന്ന പലവിധ ക്രൂരതകൾക്കാണ് നാം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്. അധികാരവും പണവും മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കി പായുന്ന ഒരു സമൂഹമായി നമ്മൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണോ എന്ന ചോദ്യവും നമ്മുടെ മുന്നിലുണ്ട്.
ഗാന്ധിജിയെപ്പോലൊരു മനുഷ്യൻ ഈ ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിലാണ് ജനിച്ചിരുന്നതെങ്കിലോ? അല്ലെങ്കിൽ, ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എന്തായിരിക്കും അവസ്ഥ? സത്യവും അഹിംസയും മാത്രം കൈമുതലായുള്ള ആ മനുഷ്യനെ ഇന്നത്തെ അതിവേഗ ലോകവും രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളും എങ്ങനെ നേരിടും? സത്യം വിളിച്ചുപറയുന്ന, വർഗീയതയ്ക്കും സ്വാർത്ഥതയ്ക്കും എതിരായി നിലകൊള്ളുന്ന ആ ശബ്ദത്തെ ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ചിലരെങ്കിലും ഒറ്റപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചേക്കാം. സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ ട്രോളുകളും വ്യാജപ്രചാരണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെയും ലക്ഷ്യമാക്കിയേക്കാം.
എങ്കിലും, ഈ ലോകത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്തെ ഇരുണ്ട കോണുകളിൽ എവിടെയെങ്കിലും സ്നേഹത്തിനായി ദാഹിക്കുന്ന ഒരു വലിയ ജനക്കൂട്ടം ഇന്നും ബാക്കിയുണ്ട്. ആ ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ നെഞ്ചിലേറ്റുകതന്നെ ചെയ്യും. കാരണം, എത്ര കാലം കഴിഞ്ഞാലും മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിന് സ്നേഹത്തെയും സമാധാനത്തെയും തന്നെയാണ് കൂടുതൽ ആവശ്യം.
ചരിത്രം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കുന്നില്ല. ഗാന്ധിജി കാണിച്ച ആ പാതയിൽ, ആരും കാണാതെ നിസ്വാർത്ഥമായി ഇന്നും നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് ചില മനുഷ്യർ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ആദിവാസികളുടെ ഉന്നമനത്തിനും, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും, പാവപ്പെട്ടവന്റെ അവകാശങ്ങൾക്കും വേണ്ടി ജീവൻ പോലും പണയംവെച്ച് പോരാടുന്ന ഒട്ടനവധി ഗാന്ധിയന്മാരും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും ഇന്നും നമ്മുടെ മണ്ണിലുണ്ട്. പക്ഷേ, അവരുടെ ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ പലപ്പോഴും ദയനീയമാണ്. അധികാരത്തിന്റെയും വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകളുടെയും താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് എതിരായി ശബ്ദമുയർത്തുമ്പോൾ, പലരും ഭരണകൂടങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കും നിയമനടപടികൾക്കും ഭീഷണികൾക്കും ഇരയാകേണ്ടിവരുന്നു. ചിലർ കള്ളക്കേസുകളെയും ജയിൽവാസത്തെയും നേരിടുന്നു; ചിലർ നിരന്തരമായ ഭീഷണികൾക്കിടയിലും തങ്ങളുടെ പോരാട്ടം തുടരുന്നു.
എങ്കിലും, ഇരുട്ടിൽ തെളിയുന്ന ഒരു ചെറിയ ദീപനാളംപോലെ, ഈ കാലഘട്ടത്തിലും ആ മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ കർമ്മം തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. അവരുടെ കൈകളിൽ അധികാരമില്ലായിരിക്കാം, അവരുടെ പിന്നിൽ വൻകിട സമ്പത്തില്ലായിരിക്കാം, അവരുടെ ശബ്ദത്തിന് വലിയ വേദികൾ ലഭിച്ചേക്കില്ല. പക്ഷേ, അവരുടെ ഉള്ളിൽ മനുഷ്യനോടുള്ള കരുണയും നീതിയോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ഇപ്പോഴും കെടാതെ കത്തുന്നുണ്ട്.
ഈ തിരിനാളങ്ങൾ അണഞ്ഞുപോകാതെ സൂക്ഷിക്കേണ്ടത് സ്നേഹവും സമാധാനവും ഈ ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും കൂട്ടായ ചുമതലയാണ്. സമൂഹത്തിന്റെ സ്വാർത്ഥതയ്ക്കും ചൂഷണങ്ങൾക്കും എതിരെ ഒറ്റയ്ക്ക് പൊരുതുന്ന ആ ധീര മനുഷ്യരെ തിരിച്ചറിയാൻ നമുക്ക് കഴിയണം. അവരുടെ നിസ്വാർത്ഥ സേവനങ്ങളെയും ത്യാഗങ്ങളെയും ചേർത്തുപിടിക്കാനും, ആ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നമ്മളാൽ ആകുന്ന പിന്തുണ നൽകാനും നമുക്ക് ശ്രമിക്കാം. കാരണം, സത്യത്തിനും നീതിക്കും വേണ്ടി പൊരുതുന്ന ഒരുവന് നൽകുന്ന ചെറിയൊരു കൈത്താങ്ങ് പോലും, ഈ ലോകത്ത് സ്നേഹം മരിച്ചിട്ടില്ല എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്.
ആരും കാണാതെ വെളിച്ചം വിതറുന്ന ആ നല്ല മനുഷ്യർക്ക് നമുക്ക് കരുത്താകാം. ആ പാതയിൽ നമുക്കും ഒരു ചെറു വെളിച്ചമാകാം.
ഗാന്ധിജയന്തി എന്നത് കേവലം ഒരു ഓർമ്മദിനമല്ല. നമ്മൾ എവിടേക്ക് എത്തിനിൽക്കുന്നു എന്ന് സ്വയം പരിശോധിക്കാനുള്ള ഒരു കണ്ണാടിയാണ് അത്. ഒരു പുതിയ ലോകം സ്വപ്നം കണ്ട ആ മഹാത്മാവിന്റെ ചിന്തകൾക്ക് ഇന്നും മരണമില്ല. കാരണം, യുദ്ധങ്ങൾക്കും വിദ്വേഷങ്ങൾക്കും ഒരിക്കലും മനുഷ്യനെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും, സ്നേഹത്തിന് മാത്രമേ ഈ ലോകത്തെ വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയൂ എന്നുമുള്ള സത്യം കാലം നമ്മെ ഓരോ നിമിഷവും ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.
– ജോയ് കെ. മാത്യു
