ബാഗ്ദാദ്: ഇറാഖിൽ നിന്നുള്ള അമേരിക്കൻ സേനയുടെ പൂർണമായ പിന്മാറ്റം ഇന്നലെ (സെപ്റ്റംബർ 30) പൂർത്തിയായി. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലധികം നീണ്ടുനിന്ന സൈനിക സാന്നിധ്യത്തിനാണ് ഇതോടെ അന്ത്യമായത്. തീവ്രവാദ സംഘടനയായ ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റിനെതിരായ (ISIS) പോരാട്ടത്തിനായി രൂപീകരിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര സഖ്യത്തിന്റെ ദൗത്യമായ ‘ഓപ്പറേഷൻ ഇൻഹെറന്റ് റിസോൾവ്’ (Operation Inherent Resolve) ഇതോടെ ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിച്ചതായി യു.എസ്. പ്രതിരോധ ആസ്ഥാനമായ പെന്റഗൺ സ്ഥിരീകരിച്ചു.
2024-ൽ ജോ ബൈഡൻ ഭരണകൂടവും ഇറാഖ് സർക്കാരും തമ്മിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ഉഭയകക്ഷി പ്രതിരോധ കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പിന്മാറ്റത്തിനുള്ള സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത്. നിലവിലെ ഡോണാൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഈ പിന്മാറ്റ പ്രക്രിയ പൂർത്തിയാക്കുകയായിരുന്നു. അയൽ രാജ്യമായ ഇറാനുമായി യുദ്ധം തുടരുന്നതിനിടയിലാണ് ഈ സൈനിക പിന്മാറ്റം എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ഇറാഖിന്റെ വടക്കൻ കുർദിഷ് മേഖലയിലുള്ള എർബിൽ എയർ ബേസിൽ (Erbil Air Base) നിന്നാണ് അവശേഷിച്ച യു.എസ് സേനാംഗങ്ങളും സൈനിക സാമഗ്രികളും പൂർണ്ണമായി ഒഴിഞ്ഞുപോയത്. നയതന്ത്ര ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായുള്ള ചെറിയൊരു വിഭാഗം ഒഴികെ മറ്റെല്ലാ സൈനികരും രാജ്യം വിട്ടു. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലധികം നീണ്ട ഈ യുദ്ധത്തിലും സൈനിക ഇടപെടലുകളിലുമായി 4,500-ലധികം അമേരിക്കൻ സൈനികർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2026 ജൂലൈയിലാണ് ഇറാഖിൽ അവസാനമായി ഒരു യു.എസ് സൈനികൻ കൊല്ലപ്പെടുന്നത്.
അടുത്ത കാലത്തായി അമേരിക്കയുമായും ഇറാനുമായും നല്ല തരത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക സഖ്യം ഇറാഖ് പുലർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇറാഖി മണ്ണ് പലപ്പോഴും ഒരു പ്രോക്‌സി യുദ്ധഭൂമിയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2020-ൽ ബാഗ്ദാദ് വിമാനത്താവളത്തിൽ വെച്ച് മുതിർന്ന ഇറാനിയൻ കമാൻഡർ ഖാസിം സുലൈമാനിയെ യുഎസ് വധിച്ചിരുന്നു. ഇറാന്റെ പിന്തുണയുള്ള ഗ്രൂപ്പുകൾ നിരന്തരം യുഎസ് താവളങ്ങൾ ആക്രമിക്കുകയും അമേരിക്ക അതിന് തിരിച്ചടി നൽകുകയും ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്. ഇറാനെതിരായ ഈ വർഷത്തെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട 18 യുഎസ് സൈനികരിൽ ഏഴു പേർ ഇറാഖിലായിരുന്നു. ജൂലൈയിൽ എർബിലിന് സമീപമുള്ള താവളത്തിൽ ഡ്രോൺ നിയന്ത്രിത സ്ഫോടനത്തിനിടെ മരിച്ച ആർമി സർജൻ്റാണ് ഇറാഖിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട അവസാനത്തെ യുഎസ് സൈനികൻ.
2003-ൽ സദ്ദാം ഹുസൈൻ്റെ ഭരണകൂടത്തെ പുറത്താക്കിയാണ് അമേരിക്കൻ സേന ഇറാഖിൽ പ്രവേശിച്ചത്. പിന്നീട് വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട ‘കൗണ്ടർ-ഇൻസർജൻസി‘ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ശേഷം 2011 ഒടുവിൽ അവർ പിന്മാറിയിരുന്നു. എന്നാൽ 2014 നും 2017 നും ഇടയിൽ ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റിനെ (ഐ.എസ്) തകർക്കാനുള്ള സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് ഇറാഖി സേനയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി യുഎസ് സൈനികർ തിരിച്ചെത്തുകയായിരുന്നു.
വിദേശ സൈന്യത്തിന്റെ പിന്മാറ്റത്തെ തുടർന്ന് ഇറാഖ് സർക്കാർ രാജ്യത്ത് ‘ദേശീയ പരമാധികാര ദിനം‘ (National Sovereignty Day) പ്രഖ്യാപിക്കുകയും സെപ്റ്റംബർ 30 മുതൽ 4 ദിവസത്തെ പൊതു അവധി നൽകുകയും ചെയ്തു. യുഎസ് സൈന്യത്തിന്റെ പിന്മാറ്റം പൊതുവെ ഇറാഖികൾക്കിടയിൽ സ്വീകാര്യമാണെങ്കിലും ഇറാഖി സുരക്ഷാ സേനക്ക് രാജ്യത്തിൻ്റെ സുരക്ഷ ഒറ്റക്ക് സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന ആശങ്ക പലരും പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്. ഐ.എസിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ഇറാഖി സുരക്ഷാ സേനയ്ക്ക് നിർണായകമായ രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളും ആകാശ നിരീക്ഷണങ്ങളും നൽകിയിരുന്നത് അമേരിക്കൻ സൈന്യമായിരുന്നു.
യുഎസ് സേനയുടെ ഈ പിന്മാറ്റം ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റിന് വീണ്ടും സംഘടിക്കാൻ അവസരമൊരുക്കുമെന്ന് ചില ഇറാഖി സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഭയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റിന് ഇപ്പോഴും സ്ലീപ്പർ സെൽ ശൃംഖല നിലവിലുണ്ട്. യുഎസ് രഹസ്യാന്വേഷണത്തിൻ്റെയും ലോജിസ്റ്റിക്കൽ പിന്തുണയുടെയും ഡ്രോണുകളുടെയും അഭാവം ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റിന് പുനസംഘടിക്കാൻ അവസരം നൽകുമെന്ന് കുർദിഷ് കമാൻഡർ സർവാൻ ബർസാനി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
