ക്വറ്റ: ബലൂചിസ്ഥാനിലെ വിഘടനവാദ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും കടുത്ത സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികളും കാരണം പാക്കിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക മേഖല കടുത്ത തകർച്ച നേരിടുകയാണ്. ബലൂചിസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ധന, അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ വിതരണം തടസ്സപ്പെട്ടതോടെ പാക്കിസ്ഥാനിലെ പ്രധാന വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ ഫാക്ടറികൾ കൂട്ടത്തോടെ പൂട്ടിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ബലൂചിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് പഞ്ചാബ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് പാക്കിസ്ഥാൻ പ്രവിശ്യകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിദത്ത വാതകം (LNG), കൽക്കരി തുടങ്ങിയവയുടെ വിതരണം ബലൂച് വിഘടനവാദികൾ പൂർണ്ണമായി തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ധനമില്ലാതെ ഫാക്ടറികൾ അടച്ചുപൂട്ടാൻ കാരണമായി. ബലൂചിസ്ഥാൻ ലിബറേഷൻ ആർമി (BLA) ദേശീയ പാതകളിൽ ചരക്ക് വാഹനങ്ങൾ നിരന്തരമായി ആക്രമിക്കുന്നതിനാൽ ഗതാഗതം പൂർണ്ണമായും സ്തംഭിച്ചു. നിലവിലെ സ്തംഭനാവസ്ഥ തുടരുന്നത് ഒരു യുദ്ധത്തേക്കാൾ വലിയ ആഘാതം പാക്കിസ്ഥാൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഏൽപ്പിക്കുമെന്ന് പഞ്ചാബിലെ വ്യവസായികൾ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
പാക്കിസ്ഥാന്റെ പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്സായ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലെ കോർപ്പറേറ്റ് മേഖലകളെയാണ് ബലൂചിസ്ഥാനിലെ വിഭവങ്ങളുടെ കുറവ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിർത്തി വഴിയുള്ള വ്യാപാരങ്ങളും ഫാക്ടറികളും അടച്ചതോടെ ഗ്വാദർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾ പട്ടിണിയിലാവുകയും യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ബലൂചിസ്ഥാൻ പാക്കിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർപെടുകയോ സാമ്പത്തിക ഉപരോധം തുടരുകയോ ചെയ്താൽ പാക്കിസ്ഥാൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയെ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടി വരുമെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
ചൈനയുടെ ആഗോള സാമ്പത്തിക ഇടനാഴിയായ ‘ബെൽറ്റ് ആൻഡ് റോഡ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്’ (BRI)-ന്റെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഭാഗമാണ് ബലൂചിസ്ഥാനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പാക്കിസ്ഥാൻ–ചൈന സാമ്പത്തിക ഇടനാഴി (CPEC) പദ്ധതിയുടെ കീഴിൽ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനങ്ങളും ഖനനങ്ങളുമാണ് ചൈന ഇവിടെ നടത്തുന്നത്. എന്നാൽ കടുത്ത സുരക്ഷാ ഭീഷണികളും പ്രാദേശിക വിഘടനവാദികളുടെ ശക്തമായ ആക്രമണങ്ങളും കാരണം ഈ പദ്ധതികൾ കനത്ത പ്രതിസന്ധി നേരിടുകയാണ്.
കടുത്ത സുരക്ഷാ ഭീഷണിയെത്തുടർന്ന് പാക്കിസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചെമ്പ്-സ്വർണ്ണ ഖനിയായ ‘സൈന്ദക്’ (Saindak Copper-Gold Project) പ്രവർത്തനം നിർത്തുമെന്ന് ചൈനീസ് കമ്പനി പാക് സർക്കാരിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ബലൂചിസ്ഥാനിലെ ചഗായ് (Chagai) ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പാക്കിസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഖനികളിലൊന്നാണിത്. ചൈനയുടെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ ‘മെറ്റലർജിക്കൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ചൈന’ (MCC) ആണ് ഇത് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ചൈനയിലേക്കാണ് പ്രധാനമായും കയറ്റി അയക്കുന്നത്.
സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ ഗ്വാദറിലെ ചില സി.പി.ഇ.സി (CPEC) പദ്ധതികളും ചൈന നിർത്തിവെച്ചു. ചൈനയ്ക്ക് അറബിക്കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് പ്രവേശനം നൽകുന്ന ഗ്വാദർ ആഴക്കടൽ തുറമുഖത്തിന്റെ നടത്തിപ്പ് ചുമതല പൂർണ്ണമായും ചൈനീസ് കമ്പനിക്കാണ് (COPHCL). ഗ്വാദറിനെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര ഹബ്ബാക്കി മാറ്റുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ചൈനീസ് ധനസഹായത്തോടെ നിർമ്മിച്ച അത്യാധുനിക വിമാനത്താവളമാണ് ന്യൂ ഗ്വാദർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം.
തങ്ങളുടെ പ്രവിശ്യയിലെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളും സ്വർണ്ണവും ചെമ്പും ചൈനയും പാക് സർക്കാരും ചേർന്ന് കൊള്ളയടിക്കുകയാണെന്നും, ഇതിന്റെ ലാഭം പ്രാദേശിക ജനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നുമാണ് ബലൂച് ജനതയുടെ പ്രധാന പരാതി. ബലൂചിസ്ഥാൻ ലിബറേഷൻ ആർമി (BLA) പോലുള്ള വിഘടനവാദി ഗ്രൂപ്പുകൾ ചൈനീസ് എൻജിനീയർമാർക്കും അവരുടെ വാഹനവ്യൂഹങ്ങൾക്കും നേരെ നിരന്തരമായി ചാവേർ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. കടുത്ത സാമ്പത്തിക നഷ്ടവും അനുകൂലമല്ലാത്ത ബിസിനസ്സ് അന്തരീക്ഷവും കാരണം ഗ്വാദറിലെ ‘ഹാംഗെങ് ട്രേഡ് കമ്പനി’ (Hangeng Trade Company) പോലുള്ള ചില ചൈനീസ് കമ്പനികൾ തങ്ങളുടെ പ്ലാന്റുകൾ അടച്ചുപൂട്ടി പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
ചൈനീസ് പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ പാക്കിസ്ഥാൻ സൈന്യത്തിന് മേൽ ചൈന കടുത്ത സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ ചൈന തങ്ങളുടെ നിക്ഷേപങ്ങൾ ശ്രീലങ്കയിലേക്കും മ്യാൻമറിലേക്കും മാറ്റാൻ ആലോചിക്കുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. പാക്കിസ്ഥാൻ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിടുമ്പോഴും, ചൈനീസ് പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി മാത്രം പ്രതിവർഷം കോടിക്കണക്കിന് രൂപയാണ് പാക് ഖജനാവിൽ നിന്ന് ചിലവഴിക്കേണ്ടി വരുന്നത്.
ബലൂചിസ്ഥാൻ ലിബറേഷൻ ആർമി (BLA) ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഘടനവാദി ഗ്രൂപ്പുകളെ തുടച്ചുനീക്കാൻ പാക് സൈന്യം വലിയ തോതിലുള്ള വ്യോമാക്രമണങ്ങളും കമാൻഡോ ഓപ്പറേഷനുകളും നടത്തിവരുന്നു. മാത്രമല്ല പ്രതിഷേധങ്ങൾ അടിച്ചമർത്താൻ ബലൂച് മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരെയും ജനകീയ നേതാക്കളെയും രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തി ജയിലിലടയ്ക്കുന്നുമുണ്ട്. ബലൂചിസ്ഥാൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് പാക്കിസ്ഥാന്റെ അന്ത്യത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് അവർക്കറിയാം, അതിനാൽ എത്ര ചോരപ്പുഴ ഒഴുക്കിയും പ്രവിശ്യ നിലനിർത്താൻ സൈന്യം ശ്രമിക്കും.
പാക് സൈന്യം ബലൂചിസ്ഥാനിൽ നടത്തുന്ന നിർബന്ധിത കാണാതാക്കലുകളും വ്യാജ ഏറ്റുമുട്ടലുകളും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ (UN) ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളുടെ കടുത്ത വിമർശനത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. ബലൂചിസ്ഥാനിൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ആഭ്യന്തര യുദ്ധവും ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും കൂടുതൽ ശക്തമാകുമെങ്കിലും, പാക് സൈന്യത്തിന്റെ ക്രൂരമായ അടിച്ചമർത്തലും ചൈനയുടെ സാമ്പത്തിക-സൈനിക പിന്തുണയും ഉള്ളിടത്തോളം കാലം പെട്ടെന്നൊരു സ്വാതന്ത്ര്യം ബലൂചിസ്ഥാന് സാധ്യമായേക്കില്ല. എന്നാൽ പാക്കിസ്ഥാൻ കടുത്ത സാമ്പത്തിക തകർച്ചയിലേക്ക് പോയാൽ സാഹചര്യം മാറിയേക്കാം.
