ഇറാന്റെ ഭാവി; ജനങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിന്റെ സ്ഥിരതയും

ഇറാനിലെ നേത്യത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമീപകാല സംഭവവികാസങ്ങൾ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തെ അതിജീവിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചോദ്യത്തിലേക്ക് വീണ്ടും ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭരണരീതിയും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളും പ്രാദേശിക സുരക്ഷയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം. ഇറാന്റെ ഭാവി ദിശ അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾക്കു മാത്രം ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യമല്ല, അത് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിന്റെ സ്ഥിരതയെയും ആഗോള സുരക്ഷയെയും ഗൗരവമായി ബാധിക്കുന്നതാണ്.

1979-ൽ റൂഹൊല്ല ഖൊമേനി നയിച്ച ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം മതാധികാരം സിവിൽ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും ഭരണ സംവിധാനത്തിലേക്കും വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന ഒരു തിയോക്രാറ്റിക് രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനമാണ് ഇറാനിൽ നിലനിൽക്കുന്നത്. 1989-ൽ ഖൊമേനിയുടെ മരണത്തിനു ശേഷം അലി ഖാമനെയ് ഇറാന്റെ സുപ്രീം ലീഡറായി അധികാരത്തിലെത്തി. ഖാമനെയിയുടെ മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടിലധികം നീണ്ട നേത്യത്വ കാലയളവിൽ ഇറാന്റെ ഭരണഘടനയും ഭരണരീതിയും സമൂഹത്തിൽ ശക്തമായ മത-രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണം തുടരുകയും ചെയ്തു.

ഈ കാലയളവിൽ അധികാരം തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാത്ത മതാധികാര സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കും കൂടുതൽ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടു. അതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത് ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്പ്സ് (IRGC) ആണ്. ഈ ഘടന ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തത്തെയും രാഷ്ട്രീയ വൈവിധ്യത്തെയും പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതാണ് വിമർശകരുടെ അഭിപ്രായം.

ദശാബ്ദങ്ങളായി തുടരുന്ന മതാധിഷ്ഠിത ഭരണകാലത്ത് രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും പൗരാവകാശങ്ങളും വ്യാപകമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടതായി നിരവധി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ബാധിതരായി സ്ത്രീകൾ, യുവജനങ്ങൾ, വിമതസ്വരങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നവർ, ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹങ്ങൾ എന്നിവരെ പ്രത്യേകിച്ച് കാണാം.

ഇറാനിലെ സ്ത്രീകൾ നിയമപരമായ വിവേചനങ്ങൾക്കും നിർബന്ധിത വസ്ത്രധാരണ നിയമങ്ങൾക്കും കടുത്ത ശിക്ഷകൾക്കും വിധേയരാകുന്നു. മഹ്സാ അമിനിയുടെ മരണമാണ് ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയ പ്രധാന സംഭവമായി മാറിയത്. അത് സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കുന്ന നൈതിക നിയമങ്ങളുടെ കടുത്ത സ്വഭാവം ലോകത്തിനു മുന്നിൽ വെളിപ്പെടുത്തി. തുടർന്ന് നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾ വിദേശ ശക്തികളുടെ ഗൂഢാലോചനയല്ല, അത് മാനവും സ്വാതന്ത്ര്യവും ആവശ്യപ്പെടുന്ന സാധാരണ ഇറാനിയൻ ജനങ്ങളുടെ സ്വരമായിരുന്നു. “Women, Life, Freedom” എന്ന മുദ്രാവാക്യം സമത്വത്തിനും മാനവികതയ്ക്കും രാഷ്ട്രീയ പരിഷ്കാരത്തിനുമുള്ള വലിയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറി.

1979-ന് മുമ്പ് ഇറാനിന് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും സ്ത്രീകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും തൊഴിൽ മേഖലയിലും പൊതുജീവിതത്തിലും കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇന്നോ, മതനിയന്ത്രണം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലേക്ക് സ്ഥാപനപരമായി കടന്നുകൂടുകയും വിമത സ്വരങ്ങൾ കുറ്റകരമാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

എങ്കിലും ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകൾ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല.

ഗൾഫ് മേഖലയിലെ പല രാജ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സർക്കാരുകൾ ഇറാനെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ സ്ഥിരതയെ ബാധിക്കുന്ന ശക്തിയായി കാണുന്നു. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സഖ്യ മിലീഷ്യകളുടെയും പ്രോക്സി ഗ്രൂപ്പുകളുടെയും ഒരു വ്യാപകമായ ശൃംഖല ഇറാൻ വികസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് അയൽരാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്ഥിരമായ സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ദശാബ്ദങ്ങളായി ഇറാൻ ലെബനോണിലെ ഹെസ്ബൊല്ലക്കും ഗാസയിലെ ഹമാസ് വിഭാഗങ്ങൾക്കും സാമ്പത്തിക സഹായം, ആയുധങ്ങൾ, പരിശീലനം, തന്ത്രപരമായ പിന്തുണ എന്നിവ നൽകിവരുന്നുവെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഈ സംഘടനകൾ നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ ഭീകരസംഘടനകളായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

യമനിലെ ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഇറാൻ നൽകുന്ന പിന്തുണയും ഈ പ്രാദേശിക നയത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഹൂതി സേനകൾ സൗദി അറേബ്യയിലേക്ക് ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുകയും റെഡ് സീയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽപാതകളെ ലക്ഷ്യമിടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് ആഗോള വ്യാപാരത്തെയും ഊർജ്ജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതി – പ്രാദേശിക സുരക്ഷ

ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതിയും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാന വിഷയമാണ്. ഇന്റർനാഷണൽ ആറ്റോമിക് എനർജി ഏജൻസി (IAEA)-യുടെ നിരീക്ഷണ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഇറാൻ കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ യൂറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം ഗണ്യമായി വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സിവിൽ ആണവ വൈദ്യുതി പദ്ധതികൾക്ക് സാധാരണയായി 3–5 ശതമാനം സമ്പുഷ്ടീകരണമാത്രമാണ് ആവശ്യമായത്. എന്നാൽ ഇറാൻ ഏകദേശം 60 ശതമാനം വരെ സമ്പുഷ്ടീകരണം നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ആണവായുധ ശേഷിയിലേക്കുള്ള അടുത്ത ഘട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ പല സർക്കാരുകളും ഈ സാഹചര്യത്തെ ഏറെ ആശങ്കയോടെ കാണുന്നു. ആണവായുധ ശേഷിയുള്ള ഇറാൻ പ്രാദേശിക ശക്തിസന്തുലിതാവസ്ഥയെ മാറ്റുകയും സൈനിക സംഘർഷ സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് അവർ ഭയപ്പെടുന്നു.

ഇറാന്റെ ആണവ ശേഷിയും പ്രോക്സി മിലീഷ്യകളുടെ ശൃംഖലയും ചേർന്നാൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് കൂടുതൽ അസ്ഥിരമാകുമെന്ന് ചില രാജ്യങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നു. അമേരിക്ക, ഇസ്രയേൽ, ചില അറബ് രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവ ആണവ വ്യാപനം തടയുന്നത് പ്രാദേശിക സ്ഥിരതയ്ക്കും ആയുധമത്സരം ഒഴിവാക്കുന്നതിനും അനിവാര്യമാണെന്ന് വാദിക്കുന്നു.

ഈ നയങ്ങളാൽ 1984 മുതൽ അമേരിക്ക ഇറാനെ ഭീകരസംഘടനകളെ പിന്തുണക്കുന്ന രാജ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. IRGC-യ്ക്കും വിവിധ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ വിഷയങ്ങൾ ചില രാജ്യങ്ങൾക്ക് വെറും ആശയപരമായ തർക്കങ്ങളല്ല; അവ നേരിട്ടുള്ള ദേശീയ സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങളാണ്. ഓരോ രാജ്യത്തിനും സ്വന്തം പൗരന്മാരെ സംരക്ഷിക്കാനും ദേശീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കാനും അവകാശമുണ്ട്.

അലി ഖാമനെയിയെ സംബന്ധിച്ച പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടും ശക്തമായ പ്രതികരണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. ഇറാനിയൻ പ്രവാസികളിൽ ചിലർ ഇത് ഭീതിയും നിയന്ത്രണവും നിറഞ്ഞ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനമായി കാണുന്നു.

അതേസമയം ചില മാധ്യമങ്ങൾ അധികാരാധിപത്യ നേതാക്കളെ മഹത്വവൽക്കരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ആശങ്കാജനകമാണ്. അത്തരം നേതാക്കളെ “ശഹീദ്” എന്ന് വിളിക്കുന്നത് അവരുടെ ഭരണകാലത്തെ മനുഷ്യാവകാശ രേഖകളെ അവഗണിക്കുന്നതാണ്.

ഈ ചര്‍ച്ച ഒരു രാജ്യത്തെയോ സംസ്കാരത്തെയോ അപമാനിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചല്ല. മറിച്ച് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ജനങ്ങളെയും അവരെ ഭരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തെയും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്.

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഇറാനിയർ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഭരണവും ജനാധിപത്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്നതായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ദേശീയ സുരക്ഷയെ പിന്തുണക്കുന്നത് അക്രമകരമായ സംഘർഷങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതല്ല. സ്ഥിരതയും സമാധാനവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള നയതന്ത്രത്തിലൂടെയും അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിലൂടെയും സാധ്യമാകും.

മതവും രാഷ്ട്രീയ അതിക്രമവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയുന്നതും നിർണായകമാണ്. അനേകം സമാധാനപ്രിയ മുസ്ലിംകൾ തന്നെ മതത്തെ രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളുടെ ഇരകളാണ്. പ്രശ്നം മതമല്ല — ഭരണരീതിയാണ്.

ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഘടന തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാത്ത മതാധികാര സ്ഥാപനങ്ങളിലും ശക്തമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിലും അധികാരം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.

ഇറാനിയൻ ജനങ്ങൾക്ക് അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യവും നിയമത്തിനു മുമ്പിലുള്ള സമത്വവും ഭയമില്ലാതെ സ്വന്തം ഭാവി നിർണയിക്കാനുള്ള അവകാശവും അർഹമാണ്.

സുരക്ഷയും സ്വാതന്ത്ര്യവും തമ്മിൽ വിരുദ്ധങ്ങളല്ല; അവ സ്ഥിരതയുള്ള സമൂഹങ്ങളുടെ രണ്ട് അടിസ്ഥാന തൂണുകളാണ്.

ഇറാന്റെ ഭാവിയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിന്റെ സ്ഥിരതയും ഒടുവിൽ ആശയാധിഷ്ഠിത നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്ന് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിനാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്.

ഇറാന്റെ ഭാവി ഒടുവിൽ അവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങളാലും അവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള പരിശ്രമങ്ങളാലുമാണ് നിർണയിക്കപ്പെടുക. സ്വാതന്ത്ര്യവും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളും മാനിക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഭരണമാണ് ദീർഘകാല സമാധാനത്തിന്റെയും സ്ഥിരതയുടെയും അടിസ്ഥാനം. ഒരു സ്ഥിരതയുള്ള, സമാധാനപരമായ ഇറാൻ അതിലെ ജനങ്ങൾക്കു മാത്രമല്ല, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിനും ലോകത്തിനും കൂടുതൽ സുരക്ഷയും സഹകരണവും നൽകുന്ന ഒരു പുതിയ സാധ്യതയായി മാറും.

ജോൺസൻ ജോൺ, കോഴിക്കോട്